8. Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi
Sonuç Bildirgesi

9- 13 Haziran 2010  Calalabat / KIRGIZİSTAN

Bilindiği üzere, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı’nın Kırgızistan’ın Calalabat şehrindeki İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi - Türk Dünyası Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından, 2003 yılından bu yana her yıl, geleneksel olarak, Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi düzenlenmektedir.

Bu yıl düzenlenen “8. Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi” İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi (Kırgızistan), Sakarya Üniversitesi (Türkiye), İstanbul Üniversitesi (Türkiye), Fırat Üniversitesi (Türkiye) olmak üzere 2 ülkenin (Kırgızistan- Türkiye) 4 üniversitelerin işbirliği ve ayrıca TDAV’in destekleriyle, 09 - 13 Haziran 2010 tarihleri arasında, Kırgızistan’ın Calalabat şehrinde bulunan İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi’nde gerçekleştirilmiştir.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Sovyetlerden ayrılan beş bağımsız cumhuriyetin (Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan ve Özbekistan) çoğunluğunu Türkçe konuşan halklar oluşturuyordu. Türkiye Türkleri ve bölge halklarının ortak dini, tarihi ve kültürel bağları, uzun bir aradan sonra “Türk Dünyası” kavramını anlamlı ve değerli hale getiriyordu. Ne var ki, tüm iyi niyetli çalışmalara rağmen, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra bugün, Adriyatik’ten Çin Seddi’ne “Büyük Türk Dünyası” tahayyülünün çok uzağındayız. Dahası bu dünyanın temellerini oluşturacak sosyal, ekonomik, politik ve teknolojik işbirliklerinin önünde “Çin Seddi” gibi duran dahili ve harici kaynaklı engellerin ortadan kaldırılması noktasında sahip olduğumuz entelektüel birikim nedir?

Türk Dünyasının günümüzde yaşadığı sorunların tanımlanmasında ve çözüm önerilerinin üretilmesinde sosyal bilimlerin sağlayacağı katkıların önem ve gereği ortadadır. Zira sosyal bilimlerin öncelikli ilgili alanı toplumların hemen her alanda yaşadıkları sorunların nedenlerini ortaya çıkaracak araştırmalar yapmak ve bu nedenleri sistematik biçimde ortaya koymaktır. Önceki yıllarda gerçekleştirilen Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongrelerinde 1990 sonrası şekillenen yeni Türk coğrafyasının siyasi, idari, ekonomik, kültürel ve sosyolojik verileri çıkarılarak mevcut şartlarda Türkiye ve Türk Dünyası ilişkileri tartışmaya açılmıştı. Zira dağılma sürecinin sona ermesiyle birlikte özellikle Türk Cumhuriyetleri uluslaşma, devletleşme, liberalleşme, demokratikleşme, kurumsallaşma, özelleştirme sürecine girmişler ve bu süreç içerisinde hukuk sistemi, siyasal sistem, finansal sistem, eğitim sistemi, sağlık sistemi konularında ciddi ve büyük sorunlar ile karşı karşıya kalmışlardır.

Bu yıl düzenlenen kongrenin amacı “Türk Dünyası’ndaki muhtemel iş birliği alanlarını” tartışmak ve iş birliğini engelleyen sorunlar için çözüm önerileri geliştirmektir.

Bu bağlamda kongrede Türk Dili ve Türk Kültürü, Antropoloji ve Tarih, Din, Eğitim, Sosyoloji ve Felsefe, Bilim Felsefesi ve Yöntem Bilim, Hukuk, Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Bilimi, Ekonomi ve Maliye, Girişimcilik ve İşletme, Üretim, Pazarlama ve Tüketici Davranışları, Yönetim ve Organizasyon, Muhasebe ve Finans, Turizm, Sağlık, Spor ve Sanat alanlarında olmak üzere, 85 (Kırgızca ve diğerleri) 69 (Türkçe) olmak üzere toplam 154 adet bildiri sunulmuştur

Bu vesileyle 10’dan fazla ülkeden Türk Dünyası üzerine çalışmalar yapan 180’e yakın akademisyen bir araya gelmiştir. Akademisyenler dışında Türk Dünyasının farklı yerlerinden gelen devlet adamı, şirket yöneticisi, yazar ve sanatçı da kongreye katılmış ve söz alarak düşüncelerini ve birikimlerini katılımcılar ile paylaşma fırsatı bulmuştur.

Kongrede sunulan bildirilerden ve yapılan tartışmalardan aşağıdaki sonuçları çıkarmak mümkündür:

1. Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri kardeş ülkeler olmaları nedeniyle özellikle ekonomik alanlarda işbirliği sağlanarak fikir alış verişinin imkanları geliştirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

2. Kongreye yalnızca akademisyenlerin değil; onlar ile birlikte özellikle devlet yetkililerinin mutlaka katılması beklenmektedir. Zira kongrede tartışılan sorunların ve üretilen çözümlerin birçoğunun muhatabı doğrudan devlet yetkilileridir. Akademisyenler araştırmalarını, çözümlerini, bilgi ve birikimlerini siyasiler, bürokratlar, teknokratlar ile paylaşmak sureti ile eyleme döküldüğünü görmek arzusundadırlar. Bu nedenle devlet yetkililerinin kongrede hazır bulunmalarının önem ve gereğine vurgu yapılmıştır.

3. “Dilde, fikirde ve işte birlik” sözünün slogan olmaktan çıkarılıp Türk Dünyasının birlik ve beraberliği için atılması gereken adımların artık vakit kaybedilmeksizin atılması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun için öncelikle dilde birliğin sağlanması gerektiği görüşü ağırlık kazanmıştır. İlk somut adım olarak ise çalışmaları çok eskiye dayanan ancak bir türlü başarılamayan alfabe birliğinin bir an önce gerçekleştirilmesi gereğinin altı çizilmiştir. Bu bağlamda Türk dünyası ortak bir dil kullanarak her alanda iş birliği ve birlikteliğin sağlanacağı sonucuna varılmıştır.

 Bu vesileyle tüm katılımcılara teşekkür eder, sevgi ve saygılarımızı sunarız.

8. Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi

 Kongre Düzenleme Kurulu